श्री गुरुपादुका स्तोत्र
अनन्तसंसार समुद्रतार नौकायिताभ्यां गुरुभक्तिदाभ्याम् ।
वैराग्यसाम्राज्यदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥१॥
कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्।
दूरिकृतानम्र विपत्ततिभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥२॥
नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः ।
मूकाश्च वाचस्पतितां हि ताभ्याम् नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥३॥
नालीकनीकाश पदाहृताभ्यां नानाविमोहादि निवारिकाभ्याम् ।
नमज्जनाभीष्टततिप्रदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥४॥
नृपालि मौलिव्रजरत्नकान्ति सरिद्विराजत् झषकन्यकाभ्याम् ।
नृपत्वदाभ्यां नतलोकपङ्क्तेः नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥५॥
पापान्धकारार्क परम्पराभ्यां तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्।
जाड्याब्धि संशोषण वाडवाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥६॥
शमादिषट्क प्रदवैभवाभ्यां समाधिदान व्रतदीक्षिताभ्याम् ।
रमाधवान्ध्रिस्थिरभक्तिदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥७॥
स्वार्चापराणाम् अखिलेष्टदाभ्यां स्वाहा-सहायाक्ष-धुरन्धराभ्याम् ।
स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥८॥
कामादिसर्प व्रजगारुडाभ्यां विवेकवैराग्य निधिप्रदाभ्याम् ।
बोधप्रदाभ्यां द्रुतमोक्षदाभ्याम् नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥९॥
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
मराठी अर्थ:
मी त्या श्रीगुरूंच्या पादुकांना वारंवार नमस्कार करतो, ज्या या अनंत संसाररूपी महासागरातून जीवाला पार नेणाऱ्या नौकेसारख्या आहेत. त्या गुरुभक्ती प्रदान करतात आणि ज्यांच्या पूजनाने वैराग्यरूपी महान साम्राज्य प्राप्त होते.
मी त्या गुरुपादुकांना नमस्कार करतो, ज्या कवित्व, ज्ञान आणि प्रज्ञेच्या महासागराला पौर्णिमेच्या चंद्राप्रमाणे वृद्धिंगत करतात. त्या दुर्भाग्यरूपी वणव्याला शांत करणाऱ्या मेघमालेसारख्या आहेत आणि नम्र भावाने शरण आलेल्या भक्तांच्या सर्व संकटांचे निवारण करतात.
ज्या गुरुपादुकांना वंदन करणारे अत्यंत दरिद्री लोकही अल्पावधीत ऐश्वर्य प्राप्त करतात आणि जे मूक किंवा अल्पज्ञ असतात त्यांनाही विद्वत्ता व उत्कृष्ट वाणीची देणगी मिळते, अशा त्या गुरुपादुकांना माझा वारंवार नमस्कार.
कमळाप्रमाणे सुंदर असलेल्या गुरुचरणांच्या त्या पादुका विविध प्रकारचा मोह, अज्ञान आणि भ्रम दूर करतात. श्रद्धेने त्यांच्या शरण आलेल्या भक्तांच्या सर्व शुभ इच्छा पूर्ण करतात. अशा त्या गुरुपादुकांना माझा नमस्कार.
राजांच्या मुकुटांतील रत्नांच्या तेजाने शोभून दिसणाऱ्या आणि नदीतील चमकणाऱ्या माशांप्रमाणे सुंदर भासणाऱ्या त्या गुरुपादुकांना मी नमस्कार करतो. त्या आपल्या भक्तांना मान, प्रतिष्ठा, नेतृत्व आणि उच्च स्थान प्रदान करतात.
मी त्या गुरुपादुकांना नमस्कार करतो ज्या पापरूपी अंधकार नष्ट करणाऱ्या सूर्याप्रमाणे आहेत. त्या आध्यात्मिक, आधिभौतिक आणि आधिदैविक अशा त्रिविध तापांचा नाश करतात. तसेच जडत्व, अज्ञान आणि आळस यांच्या समुद्राला सुकवून टाकणाऱ्या प्रचंड अग्नीसारख्या आहेत.
मी त्या गुरुपादुकांना नमस्कार करतो ज्या शम (मनोनिग्रह), दम (इंद्रियनिग्रह), उपरति, तितिक्षा, श्रद्धा आणि समाधान हे सहा आध्यात्मिक गुण प्रदान करतात. त्या साधकाला समाधीच्या मार्गावर नेतात आणि भगवान विष्णूंच्या चरणी दृढ व अखंड भक्ती निर्माण करतात.
जे भक्त श्रद्धेने गुरुपादुकांची पूजा करतात, त्यांच्या सर्व शुभ मनोकामना पूर्ण होतात. या पादुका मन शुद्ध, निर्मळ आणि शांत करतात. अंतःकरणातील मलिनता दूर करून साधकाला पवित्र भावनेची अनुभूती देतात. अशा त्या गुरुपादुकांना माझा वारंवार नमस्कार
काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद आणि मत्सर या सर्पसमूहाचा नाश करणाऱ्या गरुडाप्रमाणे प्रभावशाली अशा त्या गुरुपादुकांना नमस्कार. त्या विवेक आणि वैराग्यरूपी अमूल्य संपत्ती प्रदान करतात, आत्मज्ञान देतात आणि साधकाला शीघ्र मोक्षप्राप्तीच्या मार्गावर नेतात.
हे स्तोत्र आपल्याला सांगते की गुरूंच्या पादुका म्हणजे केवळ खडावा किंवा पादत्राणे नसून त्या गुरुकृपा, ज्ञान, अध्यात्मिक शक्ती आणि दिव्य चेतनेचे प्रतीक आहेत.
त्यांच्या कृपेने —
संसारसागरातून तारण्याची शक्ती मिळते.
अज्ञान, मोह आणि दुःखांचा नाश होतो.
ज्ञान, विवेक आणि उत्तम वाणी प्राप्त होते.
भगवंतावरील भक्ती दृढ होते.
वैराग्य आणि आत्मबोध प्राप्त होतो.
आणि शेवटी मोक्षमार्ग सुकर होतो.
गुरुकृपेविना आत्मज्ञान नाही, आणि गुरूचरणाश्रयाविना गुरुकृपा नाही — हाच या गुरुपादुका स्तोत्राचा मुख्य संदेश आहे. 🙏🌺📿